Mindfulness: onderzoek en praktijk

Symposium
Mindfulness: onderzoek en praktijk
Voor eenieder die meer wil weten en ervaren van mindfulness

Han Fortmann Centrum voor Mindfulness
Zaterdag 18 september 2010
Aula Radboud Universiteit Nijmegen

Zaterdag 18 september 2010 Symposium

09.45 – 10.00 uur          Welkom Ted van Rijt

10.00 – 10.30 uur          Mindfulness: al millennia hulpmiddel voor het observeren van ons
                                          bewustzijn. Prof. dr. Henk Barendregt

10.30 – 11.00 uur          Mindfulness en psychofysiologisch onderzoek. Dr. Ivan Nyklicek

11.00 – 11.30 uur          Koffie/thee pauze

11.30 – 12.00 uur          Onderzoek naar de effectiviteit van mindfulness in de klinische praktijk.
                                          Prof. dr. Anne Speckens

12.00 – 12.30 uur          De oorsprong van Mindfulness. Frits Koster

12.30 – 13.30 uur          Lunch

13.30 – 14.45 uur          Eerste workshop

14.45 – 15.15 uur          Thee pauze

15.15 – 16.30 uur          Tweede workshop

Lezing ‘Mindfulness: al millennia hulpmiddel voor onderzoek naar ons bewustzijn’.
Waar komt het existentiële lijden vandaan? Niet het lijden van de ongemakken van het leven, maar het leed dat er nog kan zijn ook al zijn de uiterlijke omstandigheden goed. Door zijn bewustzijn van een afstandje te observeren vond Gautama, de latere Boeddha, een antwoord op deze vraag. De door hem ontwikkelde methode van opmerkzaamheid in het hier en nu leidt tot gelijkmoedigheid en werkt nog steeds tot verbetering van onze innerlijke balans.
Tegenwoordig kan de werking van de geest wetenschappelijk onderzocht worden tijdens het mediteren.

Henk Barendregt is hoogleraar grondslagen van de wiskunde en informatica aan de Radboud Universiteit. Met zijn werk op het terrein van de logica kreeg hij in 2002 de Spinozaprijs. Als postdoc in Californië begon hij op 24 jarige leeftijd te mediteren. Sinds 2006 is hij vipassana leraar.
Momenteel besteedt hij een belangrijk deel van zijn tijd aan onderzoek naar het bewustzijn.

Lezing ‘Mindfulness en psychofysiologisch onderzoek’.
Het is inmiddels bekend dat op mindfulness gebaseerde interventies effectief zijn voor het verminderen van verschillende soorten psychische klachten en de kwaliteit van leven verbeteren. Veel minder is bekend over mogelijke effecten op het lichaam. Onder andere bij het Center of Research on Psychology in Somatic diseases (CoRPS) aan de Universiteit van Tilburg wordt hier onderzoek naar gedaan. Een voorbeeld hiervan is een onderzoek naar effecten van de Mindfulness-Based Stress Reduction op de activiteit van het hart- en vaatsysteem en het stresssysteem dat het hormoon cortisol vrij laat komen in een laboratorium situatie waarbij proefpersonen stressvolle taken te doen krijgen. Een ander voorbeeld is de invloed op het hart- en vaatsysteem en op het immuunsysteem bij patiënten die een dotteroperatie hebben ondergaan. Resultaten van deze onderzoeken worden gepresenteerd.  
Ivan Nyklicek is universitair hoofddocent Medische Psychologie verbonden aan de Universiteit van Tilburg. Sinds 2005 doet hij onderzoek naar de effectiviteit van op mindfulness gebaseerde stressreductie interventies op psychisch en fysiologisch functioneren en psychologische factoren die daar een rol bij spelen

Lezing ‘Onderzoek naar de effectiviteit van mindfulness in de klinische praktijk’.
Mindfulness based behandelingen worden niet alleen toegepast bij patiënten met terugkerende depressies, maar ook bij patiënten met andere klachten. Het Han Fortmann centrum doet samen met de afdeling psychiatrie van het UMC St Radboud onderzoek naar de effectiviteit van mindfulness bij verschillende klachten. In de onderzoekspresentatie zal aandacht besteed worden aan de resultaten van een vergelijkend onderzoek tussen mindfulness en een wachtlijstcontrolegroep bij patiënten met recidiverende depressie. Ook zullen we de opzet presenteren van een multicentre-onderzoek naar het effect van mindfulness, antidepressieve medicatie en de combinatie bij terugkerende depressies. Daarnaast zullen we iets vertellen over het toepassen van mindfulness bij andere onverklaarde lichamelijke klachten.

Anne Speckens is hoogleraar psychiatrie aan het UMC St Radboud. Haar leeropdracht betreft stemmings- en angststoornissen.  Sinds haar aanstelling in 2005 heeft zij het zorgaanbod in mindfulness bij de afdeling psychiatrie ontwikkeld. Ook heeft zij aan de wieg gestaan van de hernieuwde oprichting van het Han Fortmann Centrum voor Mindfulness, waar niet alleen onderzoek wordt verricht bij patiënten, maar ook nascholingstrainingen worden aangeboden aan medewerkers van zowel het UMC St Radboud als de Radboud Universiteit. In oktober ‘10 start het centrum ook met een postacademische opleiding tot mindfulnesstrainer.

Lezing ‘De oorsprong van Mindfulness’.
Het begrip Mindfulness is hot, overal kom je het tegen. Is het iets nieuws? Of is het al eeuwenoud maar aangeboden in een hedendaags,  evidence based  jasje? In deze lezing zal Frits Koster op zoek gaan naar de wortels van Mindfulness. Hij zal hierbij aspecten van de boeddhistische psychologie belichten die een sterke invloed hebben op de 8 weken durende cursus Aandacht- of Mindfulnesstraining (MBSR/MBCT) die momenteel op allerlei plekken in Nederland (o.a. in het Han Fortman Centrum te Nijmegen) gevolgd kan worden. 

Frits Koster (geb. 1957) beoefent sinds 31 jaar vipassana- of mindfulnessmeditatie. Hij heeft 6 jaar in Zuidoost Azië geleefd als boeddhistisch monnik, is meditatieleraar en werkt daarnaast als mindfulnesstrainer (MBSR/MBCT) bij Lentis en GGZ-Drenthe. Hij is als docent verbonden aan diverse opleidingsinstituten voor mindfulnesstrainer en heeft verschillende boeken geschreven over mindfulness en de boeddhistische psychologie (uitgeverij Asoka).

Workshop 1
Mindfulness, beoefening van de middenweg.
Vaak reageren we op mentale en lichamelijke pijn óf met ontkenning en vermijding (verdringing) óf door ons er door mee te laten slepen en mee te vereenzelvigen (verdrinking). In mindfulness wordt de middenweg beoefend: een open milde aandacht voor wat zich aan ons voordoet.
In de workshop kan kennis worden gemaakt met mindfulness oefeningen die je een proces laten doorlopen van: opmerken, herkennen, erkennen, accepteren en loslaten.
Jos Buijs is klinisch psycholoog/psychotherapeut en mindfulnesstrainer

Workshop 2
Mindfulness voor docenten: een heilzame ont-moeting?
Stress is een belangrijk issue in het hedendaagse onderwijs. Als de docent innerlijk in balans is komt dat ten goede aan het onderwijs. Mindfulness geeft handvatten voor het ontwikkelen van innerlijke rust, aandacht en concentratie. Het creëert ruimte voor goede leercondities. Mindfulness vergroot de emotionele intelligentie en bevordert een veilig en respectvol leerklimaat. In deze workshop wil ik ingaan op de waarde van het trainen van mindfulness voor docenten. Korte inleidingen zullen afgewisseld worden met ervaren door oefening.
Marij Geurts is mindfulnersstrainer op het Han Fortmanncentrum, supervisor en coach o.a. voor professionals in het onderwijs en psychosynthesetherapeut.

Workshop 3
Yoga en meditatie
Door yogaoefeningen versterk je ondermeer je lichaamsbewustzijn. Dit helpt je totaler in het moment zelf aanwezig te zijn. Je lichaam wordt een thuisbasis en op grond hiervan  ervaar je gaandeweg een natuurlijk zelfvertrouwen. In de meditatie verdiept zich dit proces.
Ytsje Landman is yoga-meditatiedocente  en als docente verbonden aan het Han Fortmann Centrum.

Workshop 4
Mindfulness op het werk
Aandachtig aanwezig zijn (in wat je denkt,voelt, doet) en acceptatie (je gedachten en gevoelens niet veroordelen) vormen de basiselementen van mindfulness. Het zijn ook uiterst krachtige middelen om in je werk rechtstreeks toe te passen met positief effect. Het helpt je beter communiceren (in een groep en in 1-op-1 situaties) en werkt stress-reducerend.
In deze workshop kunt u daarmee kennismaken.
Peter Kooij is trainer communicatie en persoonlijke effectiviteit, en tevens leraar yoga en meditatie. Hij is als docent verbonden aan het Han Fortmann Centrum.

Workshop 5
Mindfulness voor ouders
Het gezinsleven kent een hectiek en dynamiek waarbij het geen overbodige luxe is om geregeld pauzes in te lassen en je op te laden om weer met zorgzame aandacht bij jezelf en je gezinsleden te kunnen zijn. Hierbij kan het ontwikkelen van aandacht en mildheid behulpzaam zijn., net zoals je kind leren zien als uniek met acceptatie van diens eigenheid. Mindfulness leert om niet vanuit de ‘automatische piloot’ te handelen, maar om vanuit vrijheid je reactie af te stemmen op wat zich aandient en nodig is.
Ancilla van Steekelenburg is mindfulnesstrainer en verbonden aan het Han Fortmann Centrum. Zij is moeder van twee jonge kinderen en werkzaam op de HAN als supervisor/coach en docent bij de opleiding Pedagogiek.

Workshop 6
Intimiteit
Verlang je ernaar anderen werkelijk te ontmoeten? Je open te stellen voor wat er in je hart leeft? Jezelf te zijn, maskers af te leggen? Aandachtig en liefdevol te zijn voor je partner, je kind, een goede vriend, je collega?
In deze workshop oefen je om opmerkzaam te zijn op lichaamssignalen, gevoelens en gedachten. Groei in intimiteit begint immers bij jezelf.
Wanneer je intiem bij jezelf kunt zijn bij wat zich ook voordoet, is de basis gelegd om intimiteit uit te breiden en anderen werkelijk te ontmoeten. Het ontmoeten van de ander maakt deel uit van de oefeningen.
Ted van Rijt is mindfulnesstrainer, theoloog, supervisor en directeur van het Han Fortmann Centrum voor Mindfulness.

ALGEMENE INFORMATIE

Organisatie
Het symposium wordt georganiseerd door het Han Fortmann Centrum voor Mindfulness

Informatie
Mw. Marian Rutten
Secretariaat Han Fortmann Centrum voor Mindfulness
René Descartesdreef 21 
6525 GL Nijmegen
Telefoon (024) 361 90 10
Email: Dit e-mailadres is beveiligd tegen spambots, u heeft JavaScript nodig om het te kunnen bekijken

Inschrijven
Klik hier om je in te schrijven voor het symposium

De sluitingsdatum voor inschrijving is 1 september 2010. Het inschrijfgeld bedraagt € 85,00 (dit is inclusief koffie/thee en lunch).
Begin september 2010 ontvangt u een bevestiging van inschrijving met aanvullende informatie.

Betaling
Bij aanmelding dient het verschuldigde bedrag te worden overgemaakt naar bankrekening
3958235 van de ING bank t.n.v. Stichting Han Fortmann Centrum, Nijmegen o.v.v. naam, adres en symposium 18 sept.’10. De inschrijving is definitief als de betaling is ontvangen.